လှုပ်ခတ်မှု၏ ပထမ တစ်မိနစ်: လုပ်ရမည့် အရာ သုံးခု
မြေပြင် စတင်လှုပ်ခတ်လာလျှင် သင့်တွင် စက္ကန့်အနည်းငယ်သာ ရှိပါသည်။ များများ မှတ်ထားရန် မလိုပါ — လှုပ်ရှားမှု သုံးခုကို လုပ်ပြီး သင်ရှိနေသည့်နေရာနှင့် လိုက်လျောညီထွေ ပြုလုပ်ပါ။
လှုပ်ရှားမှု သုံးခု
ငုံ့ပါ
လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် မလဲကျမီ ကိုယ်ကို နိမ့်ထားပါ။ လက်နှင့် ဒူးထောက်ထားလျှင် ရွေ့လျားနိုင်ပါသေးသည်။
ကာကွယ်ပါ
ခေါင်းနှင့် လည်ပင်းကို ကာကွယ်ပါ။ တစ်လှမ်း နှစ်လှမ်းအတွင်း ခိုင်ခံ့သော စားပွဲ ရှိလျှင် ၎င်းအောက်သို့ ဝင်ပါ။ မရှိလျှင် လက်မောင်း သို့မဟုတ် အိတ်ဖြင့် ခေါင်းကို အုပ်ထားပါ။
ကိုင်ထားပါ
လှုပ်ခတ်မှု ရပ်သည်အထိ ရှိနေသည့်နေရာတွင်ပင် နေပါ။ ဒဏ်ရာ အများစုမှာ ပြုတ်ကျလာသော ပရိဘောဂများနှင့် မြေပြင် လှုပ်နေစဉ် ရွေ့လျားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
ငလျင် အရေးပေါ် အမြန်သတိပေးချက် မြည်လာလျှင်
ဂျပန်ရှိ ဖုန်းနှင့် တီဗီများသည် ပြင်းထန်သော လှုပ်ခတ်မှု မရောက်မီ စက္ကန့်အနည်းငယ်အလိုတွင် သတိပေးသံ (Kinkyū Jishin Sokuhō) မြည်ပါသည်။ ထိုစက္ကန့်များကို အသုံးချပါ — လုပ်နေသည့်အရာကို ရပ်ပြီး ပြတင်းပေါက်နှင့် ပြုတ်ကျနိုင်သော ပစ္စည်းများမှ ဝေးရာသို့ ရွှေ့ကာ ခေါင်းကို ကာကွယ်ပါ။ သတိပေးချက်သည် လှုပ်ခတ်မှု မရောက်မီ အခိုက်အတန့်လေးအလိုမှသာ ရောက်လာနိုင်ပြီး ငလျင်ဗဟိုချက်နှင့် နီးလျှင် လှုပ်ခတ်မှု စပြီးမှ ရောက်လာနိုင်ပါသည်။
သင်ရှိနေသည့်နေရာပေါ် မူတည်၍ လုပ်ရမည့်အရာ ကွာခြားသည်
အိမ်တွင်
စင်များ၊ တီဗီနှင့် ပြတင်းပေါက်များမှ ဝေးရာသို့ ရွှေ့ပါ။ အပြင်သို့ မပြေးပါနှင့် — အမိုးအုတ်ကြွပ်နှင့် မှန်များ ပြုတ်ကျတတ်ပါသည်။ မီးဖိုဆီသို့ အလောတကြီး မသွားပါနှင့် — ဂျပန်ရှိ ဓာတ်ငွေ့မီတာ အများစုသည် ပြင်းအား 5 ခန့်တွင် အလိုအလျောက် ပိတ်သွားပါသည်။ မီးလောင်မှု ရှိပါက လှုပ်ခတ်မှု ရပ်ပြီးမှ ကိုင်တွယ်ပါ။
အိပ်ရာပေါ်တွင်
ထိုနေရာတွင်ပင် နေပြီး ခေါင်းအုံးဖြင့် ခေါင်းကို အုပ်ထားပါ။ ကြမ်းပြင်ပေါ်တွင် ကွဲနေသော မှန်များ ရှိနိုင်သောကြောင့် ဖိနပ်နှင့် လက်နှိပ်ဓာတ်မီးကို အိပ်ရာဘေးတွင် ကြိုတင် ထားပါ။
အထပ်မြင့် အဆောက်အအုံတွင်
လှုပ်ခတ်မှုသည် နှေးကွေး၍ ကြီးမားပြီး ကြာရှည်နိုင်ပါသည် (ကာလရှည် မြေပြင်လှုပ်ခတ်မှု)။ ပြတင်းပေါက်များမှ ဝေးရာသို့ ရွှေ့ပါ။ လေးလံသော ပရိဘောဂများ လျှောရွေ့နိုင်ပါသည်။ ဓာတ်လှေကား မသုံးပါနှင့်။ ဓာတ်လှေကားထဲတွင် ရှိနေလျှင် အထပ်ခလုတ် အားလုံးကို နှိပ်ပြီး ရပ်သည့်အထပ်တွင် ထွက်ပါ။ ပိတ်မိနေလျှင် အရေးပေါ် ဆက်သွယ်ရေး ခလုတ်ကို သုံး၍ အကူအညီကို စောင့်ပါ။
ရထား သို့မဟုတ် မြေအောက်ရထားပေါ်တွင်
ရထားများ ရုတ်တရက် ဘရိတ်အုပ်တတ်သောကြောင့် လက်ကိုင်ကြိုး သို့မဟုတ် လက်ရန်းကို မြဲမြံစွာ ကိုင်ထားပါ။ တံခါးကို မဖွင့်ပါနှင့်၊ သံလမ်းပေါ်သို့ မဆင်းပါနှင့်။ ဝန်ထမ်းများ၏ ညွှန်ကြားချက်ကို လိုက်နာပါ။
အပြင်ဘက်တွင်
ပြုတ်ကျလာနိုင်သော မှန်၊ ဆိုင်းဘုတ်နှင့် အမိုးအုတ်ကြွပ်များကို သတိထားပါ။ ကွန်ကရစ်အုတ်နံရံနှင့် အလိုအလျောက် အရောင်းစက်များမှ ဝေးရာသို့ ရွှေ့ပါ။ အိတ်ဖြင့် ခေါင်းကို ကာကွယ်ပြီး ကွင်းပြင်ကျယ်ဆီသို့ သွားပါ။
ကားမောင်းနေစဉ်
ရုတ်တရက် ဘရိတ် မအုပ်ပါနှင့်။ အရေးပေါ်မီး (hazard) ဖွင့်ပြီး အရှိန်လျှော့ကာ လမ်းဘယ်ဘက်သို့ ကပ်ရပ်ပါ။ ကားကို ထားခဲ့ရမည်ဆိုလျှင် စက်ကို ပိတ်ပြီး သော့ကို ကားထဲတွင် ထားခဲ့ကာ ပြတင်းပေါက်များကို ပိတ်ပါ၊ တံခါးကို သော့မခတ်ဘဲ ထားပြီး စာရွက်စာတမ်းများကို ယူသွားပါ။
ပင်လယ်အနီးတွင်
ပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် ကြာရှည်သော လှုပ်ခတ်မှုကို ခံစားရလျှင် သတိပေးချက်ကို မစောင့်ဘဲ မြင့်သောနေရာသို့ ချက်ချင်း သွားပါ။ ပင်လယ်ကို သွားမကြည့်ပါနှင့်။ ဆူနာမီသည် လှိုင်းအကြိမ်ကြိမ် ရောက်လာတတ်သောကြောင့် သတိပေးချက် ရုပ်သိမ်းသည်အထိ မြင့်သောနေရာတွင် ဆက်နေပါ။
ဆိုင်ထဲတွင်
စင်များနှင့် မှန်များမှ ဝေးရာသို့ ရွှေ့ပါ။ ခြင်းတောင်း သို့မဟုတ် အိတ်ဖြင့် ခေါင်းကို ကာကွယ်ပါ။ ထွက်ပေါက်ဆီသို့ အလုအယက် မပြေးပါနှင့် — လူအုပ်ကြောင့် ဒဏ်ရာရတတ်ပါသည်။
လှုပ်ခတ်မှု ရပ်သွားသည့်အခါ
- မိမိနှင့် အနီးရှိ လူများ ဒဏ်ရာ ရှိမရှိ စစ်ဆေးပါ။
- မည်သည့်နေရာသို့ မလျှောက်မီ ဖိနပ်စီးပါ။
- မီးလောင်မှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးပါ။ မီးငယ်ကို စောစီးစွာ ငြိမ်းသတ်နိုင်ပါသည်၊ မျက်နှာကြက်အထိ ရောက်သွားလျှင် အပြင်သို့ ထွက်ပါ။
- ထွက်ပေါက်ရရှိစေရန် တံခါး သို့မဟုတ် ပြတင်းပေါက်ကို ဖွင့်ထားပါ — နောက်ဆက်တွဲငလျင်ကြောင့် တံခါးဘောင်များ ကွေးသွားနိုင်ပါသည်။
- တရားဝင် ရင်းမြစ်များ (JMA၊ NHK၊ သင်နေထိုင်ရာ ဒေသန္တရ အစိုးရ) မှ သတင်းအချက်အလက် ရယူပါ။
- နောက်ဆက်တွဲငလျင်များ ရှိမည်ဟု မျှော်လင့်ထားပါ။ နောက်မှ လှုပ်သော ငလျင်သည် ပထမ ငလျင်ကဲ့သို့ ပြင်းထန်နိုင်သလို ပို၍ပင် ပြင်းထန်နိုင်ပါသည်။
- ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းမည်ဆိုလျှင် လျှပ်စစ်မီး ပြန်လာချိန်တွင် လျှပ်စစ်ကြောင့် မီးလောင်မှု မဖြစ်စေရန် ပင်မ ဘရိတ်ကာ (main breaker) ကို ပိတ်ပြီး မိမိ သွားရောက်ရာနေရာကို စာရေး၍ ထားခဲ့ပါ။
ကိုးကားချက်များ
- Japan Meteorological Agency (ဂျပန်မိုးလေဝသဌာန) — Earthquake Early Warnings
- Tokyo Metropolitan Government (တိုကျိုမြို့တော် အစိုးရ) — Disaster Preparedness Tokyo (“Tokyo Bousai”, 2023 revised edition)
- National Police Agency (ဂျပန် အမျိုးသား ရဲဌာန) — What drivers should do in a major earthquake
- Ministry of Economy, Trade and Industry (ဂျပန် စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန) — Automatic gas shut-off by micom meters
ယေဘုယျ လမ်းညွှန်ချက်သာ ဖြစ်ပါသည်။ အရေးပေါ် အခြေအနေတွင် JMA၊ သင်နေထိုင်ရာ ဒေသန္တရ အစိုးရနှင့် အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်ရေး ဌာနများ၏ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာပါ။