Nếu tro núi lửa rơi xuống, Tokyo sẽ ra sao?
Núi Phú Sĩ phun trào lần gần nhất vào năm 1707. Tro đã rơi xuống Edo — Tokyo ngày nay — lúc có lúc không trong 16 ngày. Chính phủ đã mô phỏng xem một đợt phun trào tương tự sẽ ảnh hưởng thế nào đến thành phố ngày nay.
Tro núi lửa không giống tuyết
Tro núi lửa gồm những mảnh đá và thủy tinh núi lửa rất nhỏ. Tro không tan, có cạnh sắc, trở nên nặng khi bị ướt — và tro ướt dẫn điện. Vì vậy chỉ một lớp mỏng cũng có thể làm tê liệt một thành phố hiện đại.
Chỉ cần một lượng rất nhỏ
Đường sắt trên mặt đất có thể ngừng chạy: tro gây trục trặc cho tín hiệu và bộ ghi chuyển hướng đường ray.
Khi tro bị ướt, có thể xảy ra mất điện vì tro làm giảm khả năng cách điện của thiết bị điện.
Xe dẫn động hai bánh (2WD) không thể đi qua được nữa: khoảng 3 cm khi tro ướt, 10 cm khi tro khô.
Tro ướt dày đến mức này có thể làm sập nhà gỗ.
Trong kịch bản xấu nhất của chính phủ cho một đợt phun trào quy mô như đợt Hōei, trung tâm Tokyo có thể bị tro phủ dày tới khoảng 10 cm. Lượng tro thực tế phụ thuộc rất nhiều vào hướng gió hôm đó.
Tro rơi khác với dung nham
Dung nham và dòng chảy vụn núi lửa
Ảnh hưởng đến những khu vực gần núi thuộc Yamanashi và Shizuoka, và một số nơi ở Kanagawa. Người dân ở đó làm theo bản đồ nguy cơ (hazard map) và sơ tán sớm.
Tro rơi
Bay theo gió đi rất xa — Tokyo cách núi khoảng 100 km. Theo hướng dẫn của nhà nước (2025), người dân trong vùng tro rơi về cơ bản ở lại nhà và sống bằng đồ dự trữ. Nên sơ tán nếu ở nơi tro ướt có thể dày tới 30 cm, nơi có thể xảy ra lũ bùn đá sau khi tro rơi, và với người cần chạy thận hoặc phụ thuộc vào dịch vụ chăm sóc.
Cần chuẩn bị gì
- Khẩu trang — tốt nhất là loại chống bụi mịn (N95 / DS2)
- Kính bảo hộ. Hãy chuyển từ kính áp tròng sang kính gọng — tro làm xước mắt
- Đồ ăn, nước uống và thuốc cho ít nhất một tuần (giống đồ dự trữ phòng động đất)
- Tấm nhựa và băng dính để bịt lỗ thông gió và che thiết bị
- Áo mưa, mũ, xẻng và túi chắc chắn để dọn tro
Trong khi tro đang rơi
- Ở trong nhà, đóng kín cửa sổ và cửa ra vào.
- Tránh lái xe: tầm nhìn giảm, đường trơn trượt, và cần gạt nước làm xước kính chắn gió.
- Gom tro vào túi — đừng xả xuống cống, tro sẽ đông cứng lại và gây tắc.
- Chỉ dọn mái nhà khi an toàn. Nhiều người bị thương do ngã từ mái nhà.
- Hỏi thăm hàng xóm, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh về hô hấp.
Nguồn
- Văn phòng Nội các Nhật Bản — “Về biện pháp đối phó tro rơi diện rộng khi phun trào quy mô lớn, lấy phun trào núi Phú Sĩ làm trường hợp mẫu (báo cáo)” (大規模噴火時の広域降灰対策について, báo cáo của nhóm công tác, 2020)
- Văn phòng Nội các Nhật Bản — “Hướng dẫn đối phó tro rơi diện rộng tại vùng thủ đô” (首都圏における広域降灰対策ガイドライン, 2025)
- Cơ quan Khí tượng Nhật Bản — “Cấp cảnh báo núi lửa của núi Phú Sĩ” (富士山の噴火警戒レベル)
- Hội đồng Phòng chống thiên tai núi lửa Phú Sĩ — “Bản đồ nguy cơ núi Phú Sĩ (sửa đổi tháng 3/2021)” (富士山ハザードマップ（令和3年3月改定）)
Đây chỉ là hướng dẫn chung. Khi có tình huống khẩn cấp, hãy làm theo chỉ dẫn của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA), chính quyền địa phương nơi bạn sống và các lực lượng cứu hộ, cứu nạn.